Bir Sorumlu Bürokratlık Örneği, Beyanname Sürelerinin Yeniden Düzenlenmesi / Osman Arıoğlu (15.04.2019)

Bu köşede birden fazla dile getirilen bir konu, beyan sürelerinin yeniden belirlenmesi konusuydu. Bunu yaparken beyan sürelerinin daha önce neden ödeme sürelerinden farklılaştırmak suretiyle belirlendiğini bu belirlemeyi yapmış Gelir İdaresi Başkanı olarak gerekçeleri ile bile birlikte açıklamaya çalışmıştım.

Uzunca bir zaman Gelir İdaresi ya da Bakanlık hem muhtelif meslek mensuplarından ya da kurumlarının hem de bizim bu önerimize adeta kayıtsız kalmıştı. Bunun yerine neredeyse her KDV, muhtasar, geçici vergi ve yıllık beyannameleri münferiden uzatmak suretiyle uygulamayı devam ettirme yoluna gitmişti. Oysa yapılacak iş çok kolaydı. Yapılan yasa değişikliklerinden herhangi birinde beyan süreleri yeniden düzenlenebilirdi. Zaten biz de bu hatırlatmalarımızı bu şekilde yasal düzenlemeler zamanına denk getirerek yaptık ki, zamanında bu düzenlemeler yapılabilsin. Ancak yukarıda da belirttiğimiz gibi uzunca bir süre Bakanlık ve Gelir İdaresi talep üzerine neredeyse her beyan döneminde uzatma yaptığı halde, beyan sürelerini yeniden belirleme yoluna gitmemişti. Hal böyle olunca da her seferinde muhasebeci meslek mensupları acaba beyan süreleri bu defa uzayacak mı, beyanname vermeyi yetiştirebilecek miyim diye sıkıntı ve telaş içerisinde meslek odalarından ve Gelir İdaresi’nden gelecek haberi bekler hale gelmişlerdi.

Bir defa daha hatırlatmakta yarar görüyorum ki; zamanında beyan süreleri yeniden belirlenirken ve beyan süreleri ile ödeme süreleri farklılaştırılırken; günün teknolojisi çerçevesinde herhangi bir risk unsuru oluşmadan ve vergi gelirlerinin ilgili ay içerisinde Hazine hesaplarına intikalinin sağlanması hedeflenmişti. Gelir İdaresi web tabanlı yapıya geçtikten sonra zaten planlanan, beyan süreleri ile ödeme süreleri arasındaki farkın kısaltılması ya da kaldırılmasıydı. Örnek verecek olursak; Katma Değer Vergisi beyannamesi her ayın 24’üncü günü akşamına kadar verilip, 26’ncı günü akşamına kadar ödenmesi gerekiyordu. Biz diyorduk ki, Katma Değer Vergisi beyanname ve ödeme süresi arasındaki iki günlük süre bir günü indirilsin en azından ya da beyan süresi ile ödeme süresi birleştirilsin. Aynı şekilde ayın 14’ünde verilmesi gereken geçici vergi beyannamesi ile 17’si olan ödeme günü araya bir gün konulacak şekilde kısaltılsın veya aynı güne getirilsin diyorduk. Bu aradaki bir günlük süreyi de beyannameyi veren mali müşavirin iş sahibine tahakkuk fişlerini ulaştırıp ona da ödeme için bir zaman bırakılması anlamında düşünüyorduk. Kaldı ki, beyan ve ödeme süresi aynı gün olduğunda da aslında mali müşavir iş sahibi kendi aralarında pekala haberleşerek gecikmeye düşmeksizin ödeme yapılabilir.

Nitekim, Gelir İdaresi’nin yeni başkanı Bekir Bayraktar uygulamanın içinden gelmiş olan bir tecrübeyle bu sıkıntıyı yeni bir yasal düzenleme ile kesin hale getirene kadar bir sirküler ile çözme kararlılığı gösterebilmiştir. Yapılacak şey bu kadar basitti. Problemin ne olduğunu bilen, bunun samimi çözülebileceğini dikkate alan ve çözüm için görev yapan bir bürokrat sorumluluğu ile işin gereğini yapmıştır. Bu nedenle kendisini özellikle tebrik ediyoruz. Sayın Gelir İdaresi Başkanı; artık Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, Katma Değer Vergisi, muhtasar ve geçici vergi beyan süreleri ile ödeme sürelerini birleştiriyorum; daha açık deyimiyle beyanname verme sürelerini yasada yer alan ödeme sürelerine kadar otomatik olarak uzatıyorum demiş, defalarca enerji sarfına, kaynak israfına sebep olan düzenlemeleri bir defada sonlandırmak basiretini göstermiştir.

Bu uygulamayı kamuda görev yapan bürokrat duyarlılığına bir örnek teşkil etmesi anlamında dile getirmeyi, eski bir bürokrat olarak borç bildik.



Kaynak: İto