Ödenen SGK Primleri Geri Alınabilir! Yüksek Ücretlilere Prim İadesi 

Sosyal güvenlik sistemi denildiğinde, çoğunlukla akla emeklilik gelmektedir. Ancak sistemin içerisinde, çalışanların faydalanabileceği veya farkında olmadan maddi kayba uğrayabileceği önemli detaylar bulunmaktadır.  

Uygulamada sıkça karşılaşılan, ancak çalışanlar tarafından yeterince bilinmeyen konulardan biri de prime esas kazancın üst sınırını aşan tutarlar üzerinden ödenen primlerin geri alınması konusudur. Birden fazla işverene tabi olarak; özellikle yüksek ücretli ve/veya yıl içinde prim, ikramiye gibi ek ödemeler alan çalışanlar açısından bu konu önem arz etmektedir. 

Sigorta Primine Esas Kazanç Nedir? 

Sigorta primine esas kazanç (SPEK), sosyal güvenlik primine tabi ödemelerin brüt toplamını ifade etmektedir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 82’nci maddesi uyarınca, prime esas kazançlar için alt ve üst sınır belirlenmiştir. 

Buna göre;

• Prime esas kazancın alt sınırı, günlük brüt asgari ücrettir (2026 yılı için 1.101,00 TL)
• Üst sınırı ise günlük brüt asgari ücretin 9 katıdır (*) (2026 yılı için 9.909,00 TL)

Bu sınır aylık bazda da günlük tutarın otuz katı olacak şekilde uygulanmakta olup, sigortalının prime esas kazancı bu tutarın üzerinde olsa dahi, SGK primleri yalnızca üst sınıra kadar olan miktar üzerinden hesaplanmaktadır. 

Birden Fazla İşyerinde Çalışanların Durumu 

Birden fazla işyerinde çalışanların prime esas kazançlarının üst sınırı (tavanı) aşması halinde yapılacak işlemler, 2020/20 Sayılı İşveren İşlemleri Genelgesi’nin “Prime esas kazancın üst sınırını aşan primlerin iade işlemleri” başlıklı kısmında şu şekilde açıklanmıştır: “... aynı sigortalılık haline tâbi olacak sekilde birden fazla işte çalışması nedeniyle Kuruma ödenen primler toplamı, bu sigortalılık hali için belirlenen prime esas kazanç üst sınırı üzerinden hesaplanacak miktarı aşarsa, aşan kısmın tamamı, sigortalının talebi üzerine en geç talep tarihini takip eden ay içinde hissesi oranında sigortalıya defaten geri ödenir. Geri verilen primler için ayrıca gecikme cezası ve gecikme zammı ile faiz ödenmez.”  

(2026 yılı için Aylık Prime Esas Kazanç Alt Sınırı 33.030,00 TL / Aylık Prime Esas Kazanç Üst Sınırı 297.270,00 TL) 

Örneğin; 2026 yılı Ocak ayında (A) işyerinden 20 gün 200.000 TL ve (B) işyerinden 20 gün 200.000 TL SPEK bildirimi yapılmış bir sigortalının, toplam SPEK tutarı olan 400.000 TL’nin tavanı aşan kısmı olan (400.000-297.270=102.730) 102.730 TL’ye isabet eden sigortalı hissesinin iadesi için SGK’ya müracaat edilmesi halinde kendisine ; 102.730 TL x 15/100: 15.409,5 TL iade yapılacaktır.  

Örnekteki sigortalının her ne kadar toplamda 40 gün prim ödeme gün sayısı ve 400.000 TL prime esas kazancı hesaplansa da, sosyal güvenlik sisteminin doğası gereği ay içindeki toplam çalışma süresi en fazla 30 gün ve prime esas kazancı ise ilgili ayda geçerli olan üst sınır kadar (297.270 TL) olacaktır.

• Tavanı aşan kazançlarının iadesi hususunda talepte bulunmuş sigortalılara; tavanı aşan kazancının; % 14 oranındaki sigorta primi ( % 9 MYÖ Primi ve % 5 GSS Primi ) ve % 1 oranında işsizlik sigortası priminin iadesi yapılacaktır.
• Sosyal güvenlik destek primi kapsamında (emekli olup çalışanlar) çalışan sigortalıların tavanı aşan primlerinin iadesi talebinde bulunmaları durumunda ise tavanı aşan kazancının% 7,5’i oranındaki prim tutarı iade edilecektir. Bu kapsamdaki sigortalılar için işsizlik sigortası primi kesilmemektedir.
• Prime esas kazanç üst sınırını aşan kazancı bulunan sigortalıların, üst sınırı aşan kazançların iadesi hususunda SGK’ya talepte bulunmaları halinde, iade en geç talep tarihini izleyen ayın sonuna kadar yapılacaktır. Ayrıca tavanı aşan kazançların iadesi sırasında işveren hissesine ait primlerin iadesi söz konusu olmadığı gibi, sigortalı hissesine isabet eden tutarlar için herhangi bir faiz de ödenmeyecektir.
• Aynı ayda birden fazla işyerinde çalışan ve prime esas kazançlarının toplamı prime esas kazanç üst sınırını (tavanı) aşan sigortalılara ilişkin işyerlerinin birden fazla ilde bulunması halinde bu hizmetlerin doğruluğu SGK’nın denetim ve kontrolle görevli memurlarınca incelendikten sonra çalışmalar doğru ise iade işlemleri yapılmaktadır.

SGK’ya Başvuru Yöntemi ve Değerlendirme Süreci 

Tavanı aşan kazançlardan kesilen primlerin iade talebi için, çalışanların bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğü’ne yazılı bir dilekçe ile başvurması gerekmektedir. 

SGK, hizmet dökümleri ve prime esas kazanç kayıtlarını inceleyerek üst sınırın aşılıp aşılmadığını tespit etmekte, fazla ödenmiş sigortalı hissesi primleri hesaplanmakta ve uygun görülen tutar sigortalının banka hesabına iade edilmektedir. İade süreci ve hesabı hakkında uzman desteği almanızı tavsiye ederiz.