Bu konuda Gelir İda­resi Başkanlığının acil bir açıklama yap­masına ihtiyaç olduğu kanaatindeyim. Neden mi? Belki evham ama geçmiş tartışma ve uy­gulamalara bakınca boş bir evham olmadığına siz de hak vereceksi­niz. Bu yazıyı yazarken kendimi durduk yere ortalığı mı karıştırıyorum diye çok sorgula­dığımı ifade etmek isterim.

24 Aralık 2025,

587 nolu VUK tebliği

Önce 19 Aralık’ta Resmî Gaze­tede yayınlanarak yürürlüğe gi­ren 7566 saylı (torba) Kanunla 4’üncü geçici vergi beyanı tekrar getirildi.

24 Aralık Resmî Gazetesinde yayınlanan 587 nolu VUK Ge­nel Tebliği ile Hazine ve Mali­ye Bakanlığı 2025 hesap dönemi dördüncü geçici vergi dönemin­de 213 sayılı Kanunun mükerrer 298’inci maddesine göre enflas­yon düzeltmesi yapılmamasına karar verildiğini duyurdu.

7571 sayılı kanun ile yapılan düzenleme

Bir gün sonra 25 Aralık’ta Resmî Gazetede yayınlanan 7571 sayılı Kanunun 34’üncü maddesi ile Vergi Usul Kanununa aşağıda­ki geçici madde eklenmiştir.

“Geçici Madde 37- 2025 hesap dönemi ile geçici vergi dönemle­ri de dahil olmak üzere 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde (ken­dilerine özel hesap dönemi ta­yin edilenlerde 2026, 2027 ve 2028 yılında biten hesap dönem­leri itibarıyla) mükerrer 298’inci madde kapsamındaki enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluşup oluşmadığına bakılmak­sızın mali tablolar enflasyon dü­zeltmesine tabi tutulmaz. Bu fık­ra kapsamında belirlenen dö­nemleri geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere üç hesap dönemine kadar uzatmaya Cum­hurbaşkanı yetkilidir.

Mükerrer 298’inci maddenin (Ç) fıkrası uygulaması açısından, birinci fıkrada enflasyon düzelt­mesi yapılmayacağı belirtilen dönemler (yetki kapsamında uzatılan dönemler dahil) enflas­yon düzeltmesi şartlarının ger­çekleşmediği dönem olarak de­ğerlendirilir.

Bu madde hükümleri, geçici 33’üncü maddenin dördüncü fık­rası kapsamında olan mükellef­ler hakkında da uygulanır.

Bu maddenin birinci ve ikin­ci fıkrası hükümleri, mükerrer 298’inci maddenin (A) fıkrasının (9) numaralı bendi kapsamında olan mükellefler bakımından ge­çerli değildir.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirle­meye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.”

Madde düzenlemesi biraz dik­katle okununca, “geçici vergi be­yan dönemleri de dahil olmak üzere” ifadesinin 2026 ve 2027 dönemlerini kapsadığı, 2025 dö­nemini kapsamadığı görülmekte­dir. Maddenin lafzına baktığımız­da 2025 geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi hükümleri geçerlidir ancak bakanlık yetkisi kullanılarak geçici vergi dönemle­rinde bu düzeltmenin yapılmama­sına karar verilmiştir.

2025 için yeniden değerleme (VUK Mük.298/Ç) imkânı

Yeni düzenleme sonrasında 2025 dönem sonu mali tablola­rında yeniden değerlemenin dik­kate alınabileceği konusu açık. Tartışma konusu 2025 4’üncü geçici vergi döneminde yeniden değerleme yapılabilip yapılama­yacağı ile sınırlı. Enflasyon dü­zeltmesi 2025 için bahse konu kanunla askıya alınınca bu konu vergi uygulayıcılarınca yeniden ihdas edilen 4’üncü geçici vergi dönemi de dahil VUK mük.298/ Ç’ye göre yeniden değerleme ya­pılabileceği şeklinde algılandı.

Büyük şirketlerin defter kapa­ma ve raporlama hızları dikkate alındığında yeniden değerleme yapmaya karar veren şirketle­rin bu konuda yoğun bir çalışma içinde olduklarını söylemek ke­hanet olmaz.

Peki sorun ne?

Tüm bu düzenlemelere baktı­ğımız 2025 için şöyle bir tablo ortaya çıkıyor:

2025 geçici vergi dönemlerin­de (yeniden ihdas edilen 4’üncü geçici vergi dönemi dahil) enflas­yon düzeltmesi şartları var. Fakat bakanlık yetkisi kullanılarak enf­lasyon düzeltmesi yapılmaması kararlaştırıldı. 2025 için geçici 37’deki ifadeler, 2025 geçici ver­gi dönemlerini kapsamıyor.

Yeniden değerlemeye ilişkin düzenlemede (VUK mük.298/Ç), yeniden değerlemenin “enflas­yon düzeltmesi yapma şartları­nın gerçekleşmediği hesap dö­nemlerinin sonu itibariyle” ya­pılacağı belirtilmektedir. Geçici 37’de bu şartların 2025 yılı için hesap dönemi için yitirildiği, 2025 geçici vergi dönemlerinde yitirilmemiş olduğu iddiası ile 2025 4’üncü geçici vergi beyan döneminde yeniden değerleme yapmış olanlar için ileride ceza­lı geçici vergi tarhiyatları yapı­labilme riski ortaya çıkmaktadır.

Geçici vergi beyanları

Geçici vergi hesap ve beyanı dönem sonundaki kurallar dik­kate alınarak oluşturulan mali tablolar dikkate alınarak yapıl­maktadır. Dolayısıyla geçici ver­gi düzenlemelerine baktığımız­da dönem sonunda uygulanan birçok müessese ayrı ve açık bir düzenlemeye ihtiyaç duyulmak­sızın geçici vergi döneminde de uygulanmaktadır. Geçici ver­gi dönemlerinde amortismanla­rın da dikkate alındığı göz önü­ne alındığında amortismana tabi kıymetlerin yeniden değerlen­miş kıymetleri üzerinden amor­tisman ayrılması adeta bir zo­runluluk, tabi sonuçtur.

Aksi takdirde mükellefler geçi­ci vergi beyanı ile gereksiz fazla vergi ödemek sonrasında kurum­lar vergisi beyanında bunları ia­de almak durumunda kalacaktır.

Ayrıca geçici vergi döneminde yeniden değerleme yapılmaması demek defter kayıtlarına yansıta­mama, yeniden değerleme defter kayıtları kapatıldıktan sonra mu­hasebe dışı kayıtlarla hesaplan­sın anlamına gelebilecek, sonraki dönem kayıtlarında uyum sorun­ları da oluşabilecektir.

Gelir İdaresi Başkanlığı bu konuda bir açıklama yapmalıdır

Hatırlatacak olursak, VUK ge­çici 33’üncü madde ile 2021- 2023 dönemleri için enflasyon düzeltmesi yapılmaması düzen­lenmiş, madde metninden dolayı geçici vergi dönemleri (o dönem üç dönemdi) Ekim, Kasım, Ara­lık 2023 dönemlerini kapsama­dığından bu üç aylık dönem için yeniden değerleme yapılamaya­cağı, enflasyon düzeltme katsa­yısı yeniden değerleme yapılan son aydan hareketle belirlendi­ğinden enflasyon düzeltmesi ya­pılırken de o üç ayın atlanması gerektiği ileri sürülmüş ve bu du­rum çok sayıda uyuşmazlığa se­bep olmuştu.

Bu tür uyuşmazlık ve tartışma­lara mahal vermemek için konu­nun acilen, 2025 için 4’üncü ge­çici vergi döneminde de yeniden değerleme yapılabileceği yönün­de açıklığa kavuşturulmasında fayda bulunmaktadır.

Aksi takdirde hemen beyan sonrası izaha davet yazıları, aka­binde cezalı tarhiyatlı işlemler süreci başlama riski bulunmak­tadır.