Çalışma hayatında bireylerin karşılaşabileceği önemli risklerin başında işsizlik riski gelmektedir.

İşsizlik sigortası ise işsizlik riskine karşı işçilere sağlanan temel sosyal güvencelerden biridir. İşsizlik ödeneği ile işçinin kendi kusuru dışında işini kaybetmesi durumunda, belirli şartlar altında gelir kaybının bir kısmını telafi etmek amaçlanmaktadır. Bu bağlamda işsizlik sigortasının, sosyal devlet ilkesinin önemli bir unsuru olduğu ifade edilebilir.

2026 yılı itibarıyla asgari ücrette yapılan artış, işsizlik ödeneği tutarlarını da doğrudan etkilemiştir. Güncellenen asgari ücret ile işsizlik ödeneğinin alt sınırı ve üst sınırı yükselmiş, böylece işsiz kalan sigortalılara sağlanan maddi destek artmıştır.

Bir işyerinde çalışırken, çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen, herhangi bir kasıt ve kusuru olmadan işini kaybeden sigortalılara işsiz kalmaları nedeniyle uğradıkları gelir kaybını belli süre ve ölçüde karşılayan, sigortacılık tekniği ile faaliyet gösteren zorunlu sigortaya işsizlik sigortası denilmektedir.

İşsizlik ödeneğinden yararlanma koşulları aşağıdaki gibidir. İşsizlik ödeneğinden yararlanılabilmesi aşağıdaki koşulların birlikte gerçekleşmesi gerektiği unutulmamalıdır:

* Kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmak,

* İş sözleşmesinin sona ermesinden önceki son 120 gün iş sözleşmesine tabi olmak,

* İş sözleşmesinin feshinden önceki son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olmak,

* İş sözleşmesinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine şahsen ya da elektronik ortamda başvurmak.

İş sözleşmesinin feshinden önceki son 3 yıl içinde;

* 600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 180 gün,

* 900 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 240 gün,

* 1080 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 300 gün süre ile işsizlik ödeneği verilmektedir.

Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları esas alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının %40'ı üzerinden belirlenmektedir. Ancak işsizlik ödeneğinin tutarı, brüt asgari ücretin %80'ini geçemez. Dolayısıyla asgari ücret baz alınarak hesaplanan işsizlik ödeneğinin tavan ve taban tutarları bulunmaktadır.

01.01.2026-31.12.2026 dönemi için belirlenen asgari ücretin brüt tutarı 33.030,00 TL olup günlük brüt 1.101,00 TL'dir. Bu kapsamda asgari ücret üzerinden aylık işsizlik ödeneğinin brüt ve tutarları aşağıdaki gibidir:

* En düşük işsizlik ödeneğinin brüt tutarı 13.212,00 TL, binde 7,59 oranında damga vergisi kesintisi sonrası net tutarı 13.111,72 TL'dir.

* En yüksek işsizlik ödeneğinin brüt tutarı ise 26.424,00 TL, damga vergisi kesintisi sonrası net tutarı 26.223,44 TL olacaktır.

İş sözleşmesi işsizlik ödeneğine hak kazanacak şekilde sona eren sigortalıların, işsizlik ödeneğinden yararlanabilmeleri için İŞKUR'a süresi içinde şahsen başvurmaları ve asgari olarak; yeni bir iş almaya hazır olduklarını kaydettirmeleri, iş sözleşmelerinin sona ermesinden önceki son üç yıl içinde en az 600 gün sigortalı çalışarak işsizlik sigortası primi ödemiş olmaları ve işten ayrılmadan önceki son 120 gün boyunca iş sözleşmesine tabi çalışmaları gerekmektedir.

Sonuç olarak işsizlik ödeneği, yalnızca geçici bir gelir desteği sağlamakla sınırlı kalmamakta, aynı zamanda işsiz kalan sigortalıların sosyal güvenlik kapsamının devamını da güvence altına almaktadır. İşsizlik ödeneğine hak kazananlara bu süreçte genel sağlık sigortası primleri karşılanmakta, yeni bir iş bulmalarına yönelik danışmanlık hizmetleri sunulmakta ve mesleki gelişimlerini destekleyen eğitim programlarından yararlanmaları sağlanmaktadır. Bu yönüyle işsizlik sigortası, işsizliğin olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik bütüncül bir destek mekanizması niteliği taşımaktadır.