|
SGK Primlerinin KDV İade Alacağından Mahsubu ve Süre Değişikliği
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca, 4/1-a (SSK) kapsamında sigortalı çalıştıran işverenlerin; bir ay içinde çalıştırdıkları sigortalılara ait prime esas kazançlar üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerini, en geç takip eden ayın sonuna kadar ödemeleri gerekmektedir. Sigorta primleri kural olarak nakit veya banka yoluyla ödenmekle birlikte, Katma Değer Vergisi (KDV) iade alacağından mahsup edilmek suretiyle ödenmesi de mümkündür. Bu imkândan yalnızca 5510 sayılı Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı çalıştıran işverenler yararlanabilmektedir. Mahsup talepleri, işverenin/mükellefin SGK’dan temin ederek mahsup dilekçesine ekleyeceği; mahsubu talep edilen prim borçlarını ve varsa gecikme cezası ile gecikme zammını gösteren belgeye göre vergi dairelerince değerlendirilmektedir. Cari ay prim borçları için yapılan mahsup taleplerinde ise bu belgenin ibrazı aranmamaktadır. KDV iade alacaklarının SGK prim borçlarına mahsubunu isteyen işverenlerin/mükelleflerin, mahsup dilekçesi ile iade talebinde aranan belgeleri; verilmesi mümkün olan en erken tarihte, ancak en geç KDV beyannamesinin verildiği ayın sonuna kadar ilgili vergi dairesine intikal ettirmeleri gerekmektedir. 20 günlük ilave süre, 2026 yılı için 24 güne çıkarıldı 5510 sayılı Kanuna göre sigorta primlerinin, ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar ödenmesi esastır. Ancak prim borçlarının KDV iade alacağından mahsup edilmesi yolunun tercih edilmesi halinde, bugüne kadar işverenlere prim ödeme süresinin sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren 20 günlük ilave süre tanınmaktaydı. SGK tarafından 15.01.2026 tarihinde yayımlanan Genel Yazı ile; Hazine ve Maliye Bakanlığı taşra teşkilatının yeniden yapılandırılması kapsamında, 2025 yılı içerisinde mal müdürlüklerince yürütülen saymanlık hizmetlerinin defterdarlık muhasebe müdürlüklerine devredilmesi ve bu süreçte yaşanan sistemsel gecikmeler nedeniyle mükelleflerin mağduriyet yaşamaması amacıyla yeni bir düzenleme yapılmıştır. Buna göre; 5510 sayılı Kanunun 4/1-a (SSK) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran ve her ayın 1’i ila 30’u arasındaki çalışmaları karşılığı ücret ödeyen işverenler açısından, 2026/Ocak – 2026/Aralık dönemlerine ait sigorta prim borçlarının KDV iade alacağından mahsup edilmesi halinde, ödeme süresi vade tarihini izleyen 24’üncü gün olarak yeniden belirlenmiştir. Bu sürenin ulusal bayram, genel tatil veya hafta tatiline rastlaması durumunda süre, takip eden ilk iş günü sona erecektir. Belirlenen tarihe kadar SGK hesaplarına intikal eden tutarlar, yasal süresinde ödenmiş kabul edilecektir. Örnek: Özel sektöre ait X Ltd. Şti.’nin, 2026/Mayıs ayında çalıştırdığı sigortalılara ilişkin prim borçlarını normal ödeme yoluyla ödemesi halinde, en geç 30.06.2026 tarihine kadar ödeme yapması gerekmektedir. Ancak söz konusu prim borçlarının KDV iade alacağından mahsup edilmesi yolunun tercih edilmesi durumunda; ilgili vergi dairesince prim borcunu karşılayacak tutarın mahsup edilerek en geç 24.07.2026 tarihine kadar SGK hesaplarına aktarılması şartıyla, primler yasal süresinde ödenmiş sayılacaktır. 24 günlük ilave süre yalnızca cari ay prim borçları için geçerlidir İşverenlerin geçmiş dönemlere ait, vadesi geçmiş prim borçları için de KDV iade alacağından mahsup talebinde bulunmaları mümkündür. Ancak 24 günlük ilave süre, yalnızca mahsup talebinde bulunulan ayda muaccel hale gelen cari ay prim borçları için geçerlidir. Dolayısıyla, daha önceki aylara ait olup gecikme cezası veya gecikme zammı uygulanmaya başlanmış prim borçları bakımından bu ilave süreden yararlanılması mümkün değildir. Vergi dairesi tarafından bu süre içinde aktarım yapılmaması halinde, işveren süresinde başvurmuş olsa dahi ilave süreden yararlanılamayacak; prim borçlarına, normal yasal ödeme süresinin sona erdiği tarihten itibaren gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanacaktır. Buna ek olarak, KDV iade alacağının ilave 24 günlük süre içinde SGK’ya hiç aktarılmaması veya eksik aktarılması halinde, ilgili ayda 5510, 6111 ve benzeri istihdam teşviklerinden yararlanılması da mümkün olmayacaktır. Mahsup edilen tutarın prim borcunun tamamını karşılamaması Cari aya ilişkin prim borçlarının, yasal ödeme süresinin bitimini izleyen 24 günlük süre içinde KDV iade alacağından mahsup edilmesi sırasında, mahsup edilen tutarın prim borcunun tamamını karşılamaması halinde;
KDV iade alacağından mahsup edilebilecek borç türleri 5510 sayılı Kanunda, KDV iade alacağından mahsup edilebilecek SGK borç türleri açıkça sayılmamış olmakla birlikte; KDV Genel Tebliğinde yapılan açıklamalara göre, aşağıdaki borçlar için mahsup talebinde bulunulabilmektedir:
KDV mahsubu ve istihdam teşviklerinden yararlanma 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde düzenlenen 5 puanlık prim indirimi ile 4447 sayılı Kanunun Geçici 10 uncu maddesinde yer alan ilave istihdam teşviki başta olmak üzere istihdam teşviklerinden yararlanılabilmesi için, diğer şartların yanı sıra cari ay prim borçlarının da süresinde ödenmiş olması gerekmektedir. Bu çerçevede, cari ay prim borçlarının normal ödeme süresinin bitimini takip eden ayın 24’üne kadar KDV iade alacağından mahsup edilmesi, primlerin yasal süresinde ödendiği anlamına gelmekte ve işverenlerin teşviklerden yararlanmasına engel teşkil etmemektedir. İlave 24 günlük sürede “SGK borcu yoktur” yazısı talepleri KDV iade alacağından mahsup suretiyle prim borçlarını ödeyen işverenlerin, ilave 24 günlük süre içinde ihalelere katılmak amacıyla SGK’dan “borcu yoktur” yazısı talep etmeleri mümkündür. Bu durumda işverenlerin; iadeyi yapacak vergi dairesi veya saymanlıktan alınacak, “Mükellef ……….’nin ……… ayına ait ……… tutarındaki sigorta primi borcu, KDV alacağından mahsup edilmek suretiyle ……… tarihinde Kurumunuz hesaplarına aktarılacaktır.” Kaynak:Celal Özcan / Ekonomim.com |