Geçtiğimiz hafta Maliye Bakan­lığı Vergi Denetim Kurulu’nun 2025 çalışma sonuçla­rı paylaşıldı. Geçen seneki çalışma so­nuçlarından hare­ketle bazı husus­ların altını çizmek isterim. Henüz ça­lışma raporları paylaşılmadığı için detayları üzerinde rapor yayınlandığında yine dururuz.

1 Denetim araç ve yöntemleri çeşitlendiriliyor

Vergi denetiminde klasik vergi incelemesi dışında, iza­ha davet, gözetim ve teftiş, fiili envanter gibi denetim araçla­rının, birbirini tamamlayacak şekilde kurgulandığına şahit olundu.

Hatırlanacak olursa “kurgan yazıları” geçen sene çok geniş bir mükellef grubunu doğru­dan etkilemişti.

2 Dalga etkisi: Psikolojik harekât boyutu

Yapılan çalışmaların bası­na duyurulması, sosyal med­ya kullanımı, yapılan çalışma­ların çok hızla ilgili herkesçe duyulmasını sağladı.

Örneğin, geçen sene IBAN üzerinden belgesiz nakit ka­bulünün vergi sorunu yarat­mayacağını bilmeyen kimse kalmadı.

Artık tüm mükellefler IBAN üzerinden gelir elde ederken tedirgin oluyor.

3 Gelir İdaresi Başkanlığı Denetim Koordinasyon birimlerini daha verimli kullanmaya başladı

VDK’nın denetim çalışma­larına ilaveten Gelir İdare­si Başkanlığı bünyesinde de çalışmalar sürdürüldü. Gelir İdaresince vergi daireleri ve il düzeyinde oluşturulan iza­ha davet komisyonları da bir nev’i ön inceleme kurulları gi­bi çalıştı. Defterdarlık dene­tim grup müdürlüklerinden mükelleflere bilgi isteme, ya­zılar gönderildi, yüz yüze gö­rüşmeler yapıldı, yapılmaya devam ediyor.

4 2025’te incelenmemiş mükelleflere öncelik verilmiş.

Öncelikle 2025’te vergi in­celemelerinde incelenmemiş mükelleflere odaklanılmış. İn­celenen her 4 mükelleften 3›ü geriye dönük 5 sene içerisinde ilk kez incelenmiş.

5 İnceleme oranı %130 artmış

İnceleme oranı, toplam mü­kellef sayısının 2024 yılında yüzde 2,91 iken 2025 yüzde 6,72›ye çıkmış.

6 İncelemeler büyük ve orta boy işletmelerde yoğunlaşılmış

2025 incelemelerinde, 748 milyar liralık matrah farkı ve 294 milyar liralık vergi ve ce­za uygulanmış. Matrah farkı­nın yüzde 90’ı büyük ve orta ölçekli mükellefler nezdinde gerçekleştirilen incelemeler­den elde edilmiş.

7 Büyük mükelleflerin inceleme oranı daha yüksek

Büyük Mükelleflerin incele­melerinde, yaklaşık 469 mil­yar lira matrah farkı üzerin­den 101,6 milyar lira vergi tar­hiyatı ve 172,6 milyar lira ceza rakamına ulaşılmış.

Dolayısıyla geçen seneki tarhiyatların %62,7’si büyük mükelleflere yapılmış.

2025 yılında VDK, 6 mil­yon TL’nin üstünde gelir elde edenleri büyük mükellef ola­rak sınıflamış.

2024 VDK çalışma raporun­da büyük mükellef incelen­me oranı %10.94 olarak payla­şılmıştı. 2025 yılında bu oran çok büyük bir ihtimalle %25 in üzerine çıktığı tahminindeyiz. Bu durum, geçen sene büyük mükellef olarak sınıflandırı­lan her dört mükelleften biri­nin incelenmesi anlamına gel­mektedir.

8 Sahte belge tarhiyatları

Yapılan açıklamada, VDK çalışmaları ile tespit edilen matrah farkının 325,3 milyar lirasının, sahte belge fiilleri­nin dışında kalan, tahsil kabi­liyeti yüksek genel inceleme konularından kaynaklandığı belirtiliyor.

Yapılan açıklamalardan yanlış anlamadıysak, bu ifa­denin mefhumu muhalifinden 2025’te ilave tarhiyatlara esas alınan matrahın 423 milyarlık kısmının sahte belge ile ilişki­li olduğu sonucu çıkar. Bu da 2025 yılında tespit edilen top­lam ilave matrahın %56,5 ine denk gelmektedir.

Bu sonuç halen önemli bir mükellef grubunun sahte bel­ge kullanma konusunda cesa­retini muhafaza ettiğini göste­riyor. Mali İdarenin her sene katlanarak büyüyen denetim ve kontrol kapasitesi dikkate alındığında bu mükellef gru­bunun artık tarihe karışacağı dönemlerin çok hızla gelece­ğini umuyoruz.

9 VDK’nın izaha daveti 3 kat artmış

VDK tarafından 2024 yılın­da, 16 bin 495 mükellef izaha davet edilmişken, 2025 yılın­da üç katına çıkarak 51 bin 356 olmuş. VDK tarafından, izaha davet yoluyla artırılan matrah farkı, geçen yıl 86,8 milyar li­ranın, tahakkuk eden vergi de 6,3 milyar liranın üzerine çı­karak bu denetim türünde kaydedilen en yüksek rakam­lara ulaşılmış.

10 Gözetim ve uyum

VDK, geçen yıl, ye­ni bir denetim türü olarak gö­zetim ve uyum programlarını da devreye almıştı. Gözetim ve uyum programları kapsa­mında 135 bin mükellefe ula­şılmış. Vergi müfettişlerinin yönlendirmesi ve mükellefle­rin gönüllü uyumu sonucunda vergi matrahında 136,8 milyar lira tutarında artış elde edil­miş.

11 Vergi dairesi teftişleri

Vergi dairesi müdürlükle­riyle yürütülen teftiş çalışma­larıyla da geçen yıl 31 bin 309 mükellefin düzeltme beyan­namesi vermesi sağlanmış. Böylece, yaklaşık 55 milyar li­ra matrah farkı ve 8,5 milyar lira vergi tarhiyatına ulaşıl­mış.

12 Fiili envanter çalışmaları yapılmış

Aynı dönemde vergi müfet­tişleri 1415 adreste fiili en­vanter sayımı da yapmış.

Bunlar VDK’nın sonuçları. Gelir İdaresi Başkanlığı faa­liyetleri de dikkate alındığın­da, Mali İdarenin mükellefe dokunma, bilgi, belge, izahat, yoklama, inceleme vb. şekil­lerdeki dokunma oranları çok hızlı yükseliyor. Çok sürme­den büyük mükelleflerin be­yanlarının her yılının ince­lendiği bir döneme gireceği­mizi tahmin ediyorum.