Mali İdare, çoğu kez Hazine ve Maliye Bakanı’nın ağ­zından yaptığı açıkla­malarda, yüksek geli­ri olan kişilerle ilgili bir çalışma başlattığı­nı, harcamaları ile ge­lir beyanları uyumlu olmayan kişileri ince­lemeye sevk edeceği­ni ilan etmiş ve ilk uygulamayı da geçen sene yapmıştı.

Geçen sene mart ayında Vergi Denetim Kurulunca mektup gön­derilerek, görüşmeye davet edi­len mükellef sayısı 10 bin kişiy­ken bu sayı bu sene 16 bin olmuş.

Bu sayıya, tüm gelir vergisi mükelleflerine gönderilen uya­rı mektupları ve avukatlara gön­derilen bir kısmı izaha davet, bir kısmı incelemeye başlama mahi­yetindeki yazılar dahil değil.

Vergi Denetim Kurulu, har­camaları ile beyanları uyumsuz olan veya hiç gelir beyanı olma­yan 16 bin kişiyi görüşmeye davet etmekte.

Gönderilen yazılarda ne var?

Vergi Denetim Kurulu, gön­derdiği yazıların konu kısmında “Yüksek gelir grupları gözetim ve uyum programı 2” yazan mek­tuplar göndererek, bir kısım ge­lir vergisi mükellefini görüşmeye davet etti. Yazılarda bu mektubun (davetin) incelemeye başlangıç olmadığı, izah istendiği veya gö­nüllü uyum beklendiği, izahat ve­ya beyan yeterli bulunmazsa ver­gi incelemesinin başlatılabileceği belirtiliyor.

Bu davetin nedeni, çok büyük bir ihtimalle Mali İdare’nin risk analiz sisteminde, halihazırda be­yan edilen gelirleriniz ile harca­ma veya varlıklarınız arasındaki uyumsuzluk olması ve muhteme­len de bu uyumsuzluğun büyük olmasıdır.

Yazılarda paylaşılan bilgiler

* Hangi şirket veya şirketlere ortak olduğunuz ve şirketteki his­se oranınız,

* Ortağı olduğunuz şirketler­den 2025 yılı içinde size kâr payı dağıtılıp dağıtılmadığı,

* 2025 yılında beyan ettiği­niz(2024 yılına ilişkin) gelir be­yanınızın 2025 yılı harcamaları­nızla uyumlu olmadığı,

* 2025 takvim yılında taşın­maz alım satım bilgileriniz,

* 2025 yılında motorlu araç alım satım bilgileriniz,

* 2025 yılı banka hesap hare­ketleri (kredi kartı harcamala­rı, kâr payı, kira, huzur hakkı vb., banka transferleri, hesaba nakit yatan para, faiz kazançlarınız, he­saptan çıkan para..) bilgileriniz, gelen yazılarda yer almaktadır.

Bu bir incelemeye başlama yazısı değil

Siz sorulara cevap vermez veya cevabınızla gelir ve harcamaları­nızı açıklayamasanız bile bu du­rum otomatik bir tarhiyat sonu­cu yaratmaz. Fakat yetersiz açık­lamalar sizin ve ortağı olduğunuz şirketlerde, vergi incelemesinin başlamasına sebep olabilir.

Bu nedenle yaptığınız açıkla­maların yetersiz olması duru­munda, sizin ve ortağı olduğu­nuz şirketlerin vergi incelemesi­ne alınabileceğini bilerek, süreci ciddiye almanız gerekiyor.

Maliye'nin şüphesi nedir?

Şirketlerde ortaklık var ve şir­ketlerden ortaklara yasal yollar­dan nakit çıkışı olmamış, fakat yazıya muhatap kişinin banka he­sap hareketleri ve harcamaları ile beyanları arasındaki uyumsuzluk varsa bunun çeşitli sebepleri ola­bilir:

* Şirket fonları ortaklara borç olarak verilmiş olabilir. Hal böyle ise, bu alacak için şirketin emsale uygun faiz işletmesi ve faizi KDV ilave ederek ortağa faturalaması gerekmektedir. Borç verilmiş fa­kat faiz işletilmemiş ve KDV’li fa­tura düzenlenmemişse ortaktan ziyade şirket için sorun var de­mektir.

* Ortak şahsi harcamalarını şirkete aldığı faturalarla şirkete ödetiyorsa yine şirket açısından kabul edilmeyecek gider ve bu gi­derle ilgili KDV indiriminin reddi sorunu oluşabilecektir.

* Ortağın hesabına farklı kişi­lerden gelen tutarlar olabilir. Bu ya ortağın bir gelir kaynağına işa­ret edebilir ya da ortağı olduğu şirketle ilgili bir kısım gelirlerin ortağın şahsi hesabına yapılması şüphesi yaratabilir.

* Yazıya muhatap şahsın baş­ka (beyan dışı, örneğin gayrimen­kul veya araç alım satım) kazancı olabilir.

Vergi Müfettişliğinden gelen davet üzerine görüşmeye gider­ken;

* Hesabınıza giren paraların kaynaklarına( kira, faiz, hisse ge­liri, aile desteği vb.)ilişkin açıkla­ma ve belgeler,

* Büyük tutarlı harcamalarını­za kaynaklık eden girişlerle ilgi­li (tasarruf bozumu, miras, satış vb.)açıklama ve belgeleriniz var­sa o belgelerin görüşmeye getiril­mesini talep etmektedir.

Mükellef izlenen harcama kalemleri

Tapu, noter, banka vb. yerler­den alınan bilgilerle oluşturul­maktadır.

* Banka hesaplarından yapılan tüm ödemeler,

* Kredi kartı harcamaları,

* Gayrimenkul ve taşıt alımla­rı,

* Kira ve aidat ödemeleri,

* Eğitim harcamaları,

* Sağlık, hayat, kasko vb. sigor­ta ödemeleri,

* Seyahat harcamaları (Hava­yolu, hızlı tren, otel, seyahat acen­tesi vb.),

Mükellef tespit edilen gelir kalemleri

Mükelleflere gönderilen yazı­lardaki bilgilerin kaynağını, mü­kellefin kendince verilen yıllık beyannameler, muhtasar beyan­nameler, bankalar, tapu vb. yer­lerden alınan bilgiler oluşturul­maktadır.

* Banka hesaplarındaki tüm gi­rişler,

* Gayrimenkul ve araç satış­ları,

* Beyana tabi gelirler (ticari, zirai, mesleki, ücret, GMSİ, MSİ, DAK),

* Stopaja tabi gelirler (zirai, ücret, GMSİ, MSİ),

* Veraseten veya ivazsız inti­kaller,

* Kullanılan krediler.

Sonuç

Mali İdarenin soruları ikna edi­ci bir şekilde yanıtlanmazsa bu siz ve ortağı olduğunuz şirketler için bir vergi incelemesine başlama sebebi olabilir.

İnceleme başladığında, tüm ai­le bireyleri, şirket ortakları, şirket çalışanları ve yakın aile bireyleri­nin banka hesapları da göz önüne alınarak incelemeler yapılır. Bu yolla beyana yansımayan gelirler bulunmaya çalışılır.

Tek başına hesaba para gelme­si veya gitmesi bir anlam ifade et­mez. Mali İdare bir vergi tarh ede­cekse gelen veya giden paranın vergilenecek bir gelirle illiyet ba­ğını kurmak zorundadır.

Ortağı olduğunuz şirket bir gay­rimenkul satmışsa, aynı tarihler­de şirket ortakları, çalışanları ve­ya bunların yakınlarının hesapla­rına gayrimenkulü satın alan veya onun yakınlarınca bir transfer ya­pılmış ve nedeni açıklanamıyor veya gayrimenkul bedeli olduğu ifade ediliyorsa yapılacak tarhiya­tın gerekçesini oluşturabilecektir.

Diğer bir ifade ile Mali İdare si­zinle ilgili bulabildiği tüm giriş ve çıkışları sizinle de paylaşarak si­ze, ”Seni izliyor ve dijital ortam­daki her türlü bilgiye erişebiliyor ve senin eksik beyanda bulunabi­leceğin şüphesi taşıyoruz, mart ayında vereceğin 2025 beyanını ona göre ver” demek istiyor.