Çalışma hayatında işçi ve işveren açısından en çok anlaşmazlık yaşanan konulardan biri de ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma ve bu çalışmaların karşılığında ödenecek ücretlerdir. Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde, işyerlerinde çalışma olup olmayacağı, çalışılması halinde işçiye ödenecek ücretin nasıl hesaplanacağı ve işçinin bu günlerde çalışmaya zorlanıp zorlanamayacağı sıklıkla gündeme gelebilmektedir.

Ramazan Bayramı çalışmasında da benzer sorular gündeme gelebilmektedir. Ramazan Bayramı, mevzuatımızda genel tatil günleri arasında dini bayramlar olarak yer almaktadır. Bu günlerde kural olarak işçinin çalıştırılmaması esastır. Ancak işin niteliği veya işyerinin faaliyetleri gereği bayramda çalışma yapılması mümkündür.

Bu durumda ise işçilere yapılacak ödemeler, çalışma şartları ve işçinin onayı gibi hususlar hem 4857 sayılı İş Kanunu hem de ilgili mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmesi gereken konular arasında yer almaktadır.

2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun uyarınca dini bayram günleri genel tatil olarak kabul edilmektedir. Bu çerçevede Ramazan Bayramı da arife günü saat 13.00'ten itibaren başlayan üç buçuk günlük süreyi kapsamaktadır. Dolayısıyla arife günü yarım gün, bayramın üç günü ise tam gün genel tatil kapsamında değerlendirilmektedir.

Öte yandan İş Kanunu'nun 47'nci maddesinde ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ücretlendirmenin nasıl yapılacağı açık şekilde düzenlenmiştir.

Buna göre işçi, bu günlerde çalışmasa dahi bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretine hak kazanmaktadır. Ancak bayram günü çalışılması halinde, ayrıca bir günlük ücret daha ödenmesi gerekmektedir. Başka bir ifadeyle, bayram günü çalışan işçiye günlük ücretinin yanı sıra ilave bir günlük ücret ödenmelidir.

2026 yılında Ramazan Bayramı, 19 Mart 2026 tarihinde arife günü ile başladı, 20, 21 ve 22 Mart 2026 tarihlerinde kutlandı.

Bu kapsamda Ramazan Bayramı sürecinde işçinin çalışmaması halinde dahi günlük ücretinin tam olarak ödenmesi gerekmektedir. Eğer işçi bayram günlerinde çalıştırılırsa, her bir gün için ayrıca bir günlük ücret daha ödenecektir. Ramazan Bayramı sürecinde çalışan işçiye UBGT ücretinin ödenmesi yerine serbest zaman kullandırılması da mümkün değildir.

Çalışılan her bir ulusal bayram genel tatil gününde çalışma karşılığı ilave 1 tam günlük yevmiyeye hak kazanmak için işçinin o gün 7,5 saati doldurması da gerekmez, o günkü çalışma 7,5 saatin altında da kalsa 1 tam günlük çalışma karşılığı ilave yevmiyeye hak kazanır (Yargıtay 9.HD. 09.11.2020 gün, 2017/18461 E, 2020/15353 Κ.).

UBGT günü ile hafta tatilinin aynı güne denk gelmesi halinde, yapılacak çalışmanın ücretlendirilmesinde işçi lehine olan uygulama esas alınmalıdır. Bu durumda UBGT çalışması için ödenecek ilave 1 günlük ücret ile hafta tatilinde çalışma karşılığı ödenecek ilave 1,5 günlük ücret kararlaştırılmış ise hafta tatili ücretinin ödenmesi gerekmektedir.

Nitekim Yargıtay tarafından da bu gibi durumlarda hafta tatili hükümlerinin dikkate alınması gerektiği ifade edilmektedir. Uygulamada çoğu durumda hafta tatili çalışması daha yüksek bir ödeme gerektirdiğinden, bu tür denk gelen zamanlarda yapılan çalışma, hafta tatili çalışması gibi değerlendirilmekte ve işçiye toplamda 2,5 günlük ücret (1 gün hafta tatili ücreti + 1,5 gün çalışma karşılığı) ödenmektedir.

Sonuç olarak, Ramazan Bayramı'nda çalışma yapılması istisnai bir durumdur. Çalışma yapılabilmesi ise mutlaka işçinin onayına bağlıdır. İşçinin çalıştırılması halinde ise mevzuatta açıkça düzenlendiği üzere, her bir gün için ayrıca bir günlük ücret ödenmesi zorunludur. Bu nedenle işverenlerin bayram dönemine ilişkin çalışma planlamalarını yaparken hem iş sözleşmelerini hem de yasal düzenlemeleri dikkate alarak hareket etmeleri, olası uyuşmazlıkların önüne geçilmesi açısından önem taşımaktadır.

Özellikle bayram günlerinin hafta tatili ile çakıştığı durumlarda ücret hesaplamalarının daha dikkatli yapılması gerekmektedir. Bu durumda işçi lehine olan uygulamanın esas alınması gerektiği unutulmamalıdır. Uygulamada çoğu zaman hafta tatili hükümlerinin uygulanması ve daha yüksek olan ücretin ödenmesi söz konusudur. Bayram dönemlerinde yapılan çalışmaların karşılığında serbest zaman kullandırılması mümkün olmadığından, tüm ödemelerin doğru ve eksiksiz şekilde ücret olarak yapılması hem işveren yükümlülükleri hem de işçi haklarının korunması açısından büyük önem taşımaktadır.