Gelir ve kurumlar vergisinde indirim ve istisna değişikliği

30.11.2023 tarihli EKONOMİ gazetesinde yayınlanan “Meclise Sunulan Yeni Vergi Kanunu Teklifinde Bulunan Düzenlemeler” yazımızda açıklanan düzenlemeler 7491 sayılı Kanun olarak hayata geçmişti.

30 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile anılan kanunla Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişikliklerle getirilen bazı istisna ve indirimlere ilişkin aşağıda belirtilen değişiklikler yapılmıştır:

- Gelir Vergisi Kanunu’nun 22. maddesine 7491 sayılı kanunla eklenen ve 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanması öngörülen düzenleme ile; gerçek kişilerce, ödenmiş sermayesinin en az %50 sine sahip oldukları yurt dışındaki kurumlardan elde edilen kâr paylarının yarısı, elde edildiği takvim yılına ilişkin gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şartıyla, gelir vergisinden istisna tutulmaktaydı.

 Yurt dışı iştirak kazançları için belirlenen yeni oranlar

- Anılan kanun maddesiyle, ödenmiş sermayesinin en az %50’sine sahip olma şartındaki %50 oranının artırılması ya da azaltılması yetkisi Cumhurbaşkanı’na verilmişti.  11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu oran, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ilişkin gelir ve kazançlara uygulanmak üzere, %20 olarak belirlenmiştir.

- Dolayısıyla, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan anonim ve limited şirket niteliğindeki, ödenmiş sermayesinin en az %20'sine sahip olunan kurumlardan 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren elde edilen kâr paylarının yarısı, elde edildiği takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar kâr payının Türkiye'ye getirilmesi şartıyla, gelir vergisinden istisna tutulacaktır.

 Hizmet gelirlerinde indirim oranı artırıldı

- 7491 sayılı Kanunla, Gelir Vergisi Kanunu’nun 89. maddesinin birinci fıkrasının 13 no.lu bendine getirilen hüküm uyarınca,  gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden indirim olarak uygulanmakta olan “Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanunî ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye'de verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbî raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri işleme, veri analizi ve ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenen meslekî eğitim  alanlarında faaliyette bulunan hizmet işletmeleri ile ilgili bakanlığın izni ve denetimine tabi olarak eğitim ve sağlık alanında faaliyet gösteren ve Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilere hizmet veren işletmelerin münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın %50’si ibaresindeki indirim konusu yapılabilecek oran %50’den %80’e çıkarılmıştı; ayrıca indirimden yararlanılabilmesi, kazancın elde edildiği takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar tamamının Türkiye’ye transfer edilmesi şartına bağlanmıştı. Bu düzenleme 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmaktaydı. Keza, bu indirimin uygulanabilmesi için; fatura veya benzeri belgenin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi de şarttı.

11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yukarıdaki hükümde yer alan %80’lik indirim oranı, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ilişkin gelir ve kazançlara uygulanmak üzere, %100’e çıkarılmıştır.

 Kurumlar vergisinde istisna kapsamı genişledi

- Kurumların yurt dışından elde ettikleri iştirak kazançları Kurumlar Vergisi Kanunun 5’inci maddesinin birinci fıkrasının b bendi hükmü uyarınca, bentte belirtilen şartlarla (iştirak payının kesintisiz olarak en az bir yıl süreyle elde tutulması, yurt dışı iştirak kazancının kâr payı dağıtımına kaynak olan kazançlar üzerinden ödenen vergiler dâhil iştirak edilen kurumun faaliyette bulunduğu ülke vergi kanunları uyarınca en az %15 oranında gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması gibi) kurumlar vergisinden istisnadır. Bu istisnaya ilave olarak, 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere, kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan anonim ve limited şirket niteliğindeki yabancı kurumlara iştirak eden kurumlara, yurt dışı iştirakin ödenmiş sermayesinin en az %50'sine sahip olunması ve kazancın, elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmiş olması şartıyla, 5520 sayılı Kanunun 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen diğer şartlar aranmaksızın, iştirak kazancı istisnasının %50 oranında uygulanması imkânı getirilmişti.

Ayrıca, Cumhurbaşkanına maddede yer alan vergi yüküne ilişkin oranlar ile diğer oranları indirme veya artırma yetkisi verilmişti. Bu yetkiye istinaden 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ilişkin gelir ve kazançlara uygulanmak üzere, yurt dışı iştirakin ödenmiş sermayesinin en az %50’sine sahip olunma oranı %20 olarak belirlenmiş ve %50 olarak uygulanmakta olan iştirak kazancı istisnasının oranı ise kazancın %80’i olarak belirlenmiştir.

Dolayısıyla, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ilişkin gelir ve kazançlara uygulanmak üzere, kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan anonim ve limited şirket niteliğindeki yabancı kurumlara en az %20 oranında sahip olan kurumlar, bu iştiraklerinden elde ettikleri kazançları, elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer etmiş olmaları şartıyla ve başkaca bir şart aranmaksızın, bu kazancın %80’ini kurumlar vergisinden istisna edebileceklerdir.

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10’uncu maddesi hükmü uyarınca, Kurumlar vergisi matrahının tespitinde; kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, yurt dışına verilen mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbî raporlama, muhasebe kayıt tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon gibi bazı hizmetler ile yabancılara verilen eğitim ve sağlık hizmetlerinden elde edilen kazançların %50'si belirli koşullarda mükellefler tarafından kurum kazancından indirilebilmekteydi. Daha sonra yapılan ve 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanması öngörülen düzenleme ile; bu hizmetlerden elde edilen kazançlara indirim uygulanabilmesi için, kazancın tamamının, elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği tarihe kadar Türkiye’ye getirilmesi şartı getirilmiş ve indirim olarak dikkate alınabilecek tutar da kazancın %80’i olarak belirlenmişti.

11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ilişkin gelir ve kazançlara uygulanmak üzere; %80’lik indirim oranı %100’e çıkarılmıştır.

 Dolayısıyla, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ilişkin gelir ve kazançlara uygulanmak üzere; söz konusu hizmetlerden elde edilen kazançların tamamının elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği tarihe kadar Türkiye’ye getirilmesi şartıyla, %100’ü kurum kazancından indirilebilecektir.


Kaynak:Akif AKARCA / Dr.Mehmet ŞAFAK / www.ekonomim.com